Gynaecologie - Woordenlijst

Woordenlijst Gynaecologie


|A |B |C |D |E |F|G |H |I |J |K |L |M |N |O |P |Q |R |S |T |U |V |W |X |Y |Z |

terug A
abdominaal via de buikwand
adenomyose vorm van endometriose, baarmoederslijmvlies dat in de baarmoederspier gegroeid is
adhesies verklevingen, het door bindweefselvorming aan elkaar groeien van twee tegen elkaar liggende weefseloppervlakken
adnex (uteri) eierstok en eileider
anesthesioloog arts die gespecialiseerd is in de anesthesie (verdoving/narcose)
anesthesist arts die gespecialiseerd is in de anesthesie (verdoving/narcose)
anterieure levatorplastiek operatie aan een deel van de bekkenbodemspier
anticholinergica medicijnen die ongewilde samentrekkingen (spasmen) van bijv. blaas of darmen tegen gaan
anti-hormoon een synthetisch hormoon dat de aanmaak van eigen hormonen beïnvloedt
terug B
baarmoedermond onderste deel van de baarmoeder dat in de vagina (schede) zichtbaar is
ballonmethode operatie waarbij de gynaecoloog een ballon met hete vloeistof in de baarmoeder brengt; de hete ballon verschroeit het baarmoederslijmvlies
biopsie het afnemen van een klein stukje weefsel ter onderzoek
blaaskatheter een slangetje in de blaas om urine te laten weglopen
blaaspijnsyndroom interstitiële cystitis, ontsteking van de urineblaas die niet door bacteriën wordt veroorzaakt
terug C
cervix (uteri) baarmoederhals
chocolade-cyste een holte in de eierstok die gevuld is met oud bloed (ook wel endometrioom genoemd)
climacterium zie overgang
colposcopie bekijken van de baarmoedermond met een microscoop
conisatie het uitsnijden van een kegelvormig stukje weefsel van de baarmoedermond
corpus uteri bovenste deel van de baarmoeder dat in de buikgelegen is
CT-scan afkorting van computertomografie-scan, een onderzoek met röntgenstralen. Door het maken van een serie foto's wordt (een gedeelte van) het lichaam als het ware in plakjes weergegeven
curettage kleine operatie waarbij de gynaecoloog het baarmoederslijmvlies met een dun lepeltje weg schraapt ('schoonmaken' van de baarmoeder)
cyclus de periode van het begin van de menstruatie tot het begin van de volgende menstruatie
cystadenoom goedaardig gezwel uitgaande van weefsel dat om een cyste zit
cyste een holte gevuld met vocht, bijv. in de eierstok
cystitis (bacteriële) blaasontsteking
cystitis (interstitiële) chronische, niet door bacteriën veroorzaakte ontsteking van de urineblaas
cystoscopie inwendig bekijken van de blaas
terug D
dermoïd cyste medische term voor 'wondergezwel': een vergrote eierstok waarin zich allerlei soorten weefsel bevindt, zoals talg, haren en soms botweefsel; deze gezwellen zijn bijna altijd goedaardig
dyspareunie pijn tijdens gemeenschap
dysmenorroe pijn tijdens de menstruatie
terug E
ECG elektrocardiogram (hartfilmpje)
echoscopie onderzoek met behulp van geluidsgolven dat een afbeelding geeft van de baarmoeder en eierstokken; dit onderzoek kan zowel via de buik (bij volle blaas) als via de vagina (bij lege blaas) worden uitgevoerd
embolisatie afluiten van de bloedtoevoer naar een myoom door het inspuiten van kleine korreltjes via de lies
endometrioom een holte in de eierstok die gevuld is met oud bloed (ook wel chocolade-cyste genoemd)
endometriose baarmoederslijmvlies dat zich bevindt op een andere plaats dan in de baarmoeder
endometrium baarmoederslijmvlies dat de binnenzijde van de baarmoeder bekleedt
endometrium- resectie operatie waarbij de gynaecoloog het baarmoederslijmvlies verwijdert, ook wel endometrium-ablatie genoemd
EUG Extrauterine gravidititeit, buitenbaarmoederlijke zwangerschap
terug F
fluor afscheiding
follikel een kleine holte in de eierstok waarin zich een eitje bevindt
FSH follikel stimulerend hormoon, hormoon, geproduceerd door de hypofyse, dat zorgt voor de rijping van een eicel
functionele cyste een grote cyste in de eierstok die na enige tijd uit zichzelf verdwijnt; soms is een hormoonbehandeling noodzakelijk
terug H
hematurie aanwezigheid van bloed in de urine
hemorroïden aambeien
hydrosalpinx afgesloten eileider waarin zich vocht heeft opgehoopt
hysterectomie verwijdering van de baarmoeder (uterusextirpatie)
hysteroscopie een onderzoek waarbij de gynaecoloog met een dun buisje in de baarmoeder kijkt
hysteroscopische operatie operatie via een dun buisje dat de gynaecoloog in de baarmoeder brengt
terug I
ideopatisch spontaan ontstane aandoening met onbekende oorzaak
interstitiële cystitis zie cystitis (interstitiële)
IUD Intrauterine Device, spiraaltje
terug L
laparoscopie een operatie waarbij de gynaecoloog met een kijkbuis via de buikwand in de buikholte kijkt
laparotomie operatie via een grotere snede in de buikwand
LH luteïniserend hormoon, hormoon, geproduceerd door de hypofyse, dat zorgt dat de rijpe eicel springt
lichen sclerosis (LS) een huidaandoening waarbij de huid dunner (atrophicus) of dikker (sclerosus), wit (lichen) en glanzend wordt. Het komt het meest voor aan de vulva
lis-excisie een kegelvormig stukje weefsel uit de baarmoedermond halen met een electrisch verhit lisje
terug M
menopauze de periode na de laatste menstruatie (gewoonlijk rond het 52e levensjaar)
menorrhagia hevig bloedverlies tijdens de menstruatie
menstruatie maandelijkse bloeding uit de vagina (schede)
menstruatiecyclus de tijd die verloopt tussen de eerste dag van twee menstruaties
metrorrhagia vaginaal bloedverlies buiten de menstruatieperiode om
MRI afkorting van magnetische resonantie imaging, een onderzoek dat gebruik maakt van magnetische velden om een afbeelding te maken
myoom een goedaardige spierknobbel die uitgaat van de wand van de baarmoeder (vleesboom)
terug O
oefeningen van Kegel oefeningen ter versterking van de bekkenbodemspieren
oestrogeen hormoon, geproduceerd door de eierstok, dat onder andere het baarmoederslijmvlies stimuleert en zorgt voor de ontwikkeling van de vrouwelijke geslachtsorganen
orgasme seksueel hoogtepunt, klaarkomen
osteoporose botontkalking
ovarium eierstok
overgang de periode waarin zich het nieuwe evenwicht instelt in de hormoonhuishouding rond de menopauze
terug P
PCOS polycysteus-ovariumsyndroom, meerdere cystes in de eierstokken
pelveoperitonitis ontsteking van het buikvlies om de organen van het bekken
PID Pelvic Inflammatory Disease, ontsteking in het kleine bekken
PMS premenstrueel syndroom, klachten die optreden voor de menstruatie
POF prematuur ovarieel falen, vervroegde overgang
poliep een gezwelletje dat in de baarmoederholte groeit; bijna altijd is het goedaardig
portio onderste deel van de baarmoeder dat in de schede uitmondt
post-menopauze periode na de laatste menstruatie (gewoonlijk na het 52e jaar)
premenopauze de periode vóór de menopauze
progestageen medicijn dat dezelfde eigenschappen heeft als het door het lichaam gemaakte progesteron
progesteron hormoon, geproduceerd door de eierstok, dat na de eisprong samen met oestrogeen onder andere zorgt voor de opbouw van het baarmoederslijmvlies
prolaps verzakking van een orgaan of orgaangedeelte, bijv. de baarmoeder
terug R
rectum laatste deel van de dikke darm, eindigend bij de anus
rollerbolmethode operatie waarbij de gynaecoloog met een bolletje over het baarmoederslijmvlies heen rolt; door verhitting verschroeit het slijmvlies
ruptuur inscheuring
terug S
sacrum heiligbeen, driehoekig botstuk aan het ondereinde van de ruggengraat, waar zenuwen doorheen lopen
salpinx eileider
sfincter sluitspier
SOA Seksueel Overdraagbare Aandoening
terug T
teratoom zie dermoid cyste
testosteron hormoon dat ook in kleine hoeveelheden in de eierstok wordt geproduceerd, en onder andere invloed heeft op de zin tot vrijen
TOA Tubo-Ovarieel Abces, ophoping van pus in gebied van eileider-eierstok
torsie draaiing
trombose vorming van stolsel in een bloedvat
tuba eileider
tumor groei of zwelling van weefsel, goed- of kwaadaardig
TVT (O) operatie ter correctie van een blaasverzakking, waarbij ter ondersteuning een spanningsvrij bandje wordt aangebracht
terug U
ureter 'plasbuis': deze voert de urine van de blaas af
urine residu urine die na het urineren in de blaas achterblijft
uterus baarmoeder
uterusextirpatie verwijdering van de baarmoeder (hysterectomie)
terug V
vagina schede
vaginaal via de schede
vaginale kegels speciale gewichten voor het trainen van de bekkenbodemspierenen
vaginisme onvrijwillig samentrekken van de spieren rondom de vagina waardoor het (bijna) onmogelijk wordt om geslachtsgemeenschap te hebben
vleesboom myoom
vulva uitwendig deel van het vrouwelijke geslachtsorgaan, hiertoe behoren de schaamlippen, de clitoris, de uitgang van de urinebuis en de opening van de vagina
vulvodynie chronisch vaginaal pijnsyndroom
terug W
wondergezwel zie dermoid cyste